Dongeng Bahasa Bugis Makassar
Sibollo
binyara’ allo battu rawa ri tamparang, mumba manai’ sileo’ sikontuna
katallassang lalang pa’rasangang tu Arayya. Bambang bungasa’na mangngerang
sikangkang erang baji’ lonna ammela’ sikontuna apung mattangkea ri leko’
kayu pammela’ simpungnga, ri lappara’ pa’rasangang. Apannaji
napa’binyara oloanna tumabbuttayya ammuntuli dalle’ lebba’ nakangkangnga
mappa’rasangang dunnia.Jai todong napaumba muri-muri risikontuna turungkayya,
nasaba’ battumiseng makkasinarrang rijaina bulessa sikontuna
taulolo pakarenayya ero’ nijalling ritujaia.Sikontuna dadasa’ lebba’mi nileo’
ero’ nipanai’ ri pilisi ate jangang lolo pasalonrengnga.
Rate balla’,pila’ bulessami mattajang wattu salloa naantalai ero’napaempo lalang lamming karatuang,nisiori ri rurung bijanna. Lebba’ nalanggami rikappara’ bulaeng,naroko cinde anjo gau’ erokka napaenteng. Minasanna, lebba’ natongko nanalangga bulaeng karannuang. Nasaba’anjo appaentengnga salonreng sanna’ okala’na,nasaba’rempo-rempo kagannakkang sikontuna pakarenayya,taena nasamara’niballakki.Makkuta’nammi Daeng Ngua Kapala mange ri julu tinrona.
“Barang lebba’mi kipallante minasayya mange ri sikontuna paganrangnga, iyareka pasalonrengnga Ballo “. Mammessenji I Ballo Daeng Mangaga namakkana, “Lebba’mi Ngua! Lima tau lolo bungasa’ lonrong ero’ ampaentengngi pakarenayya siagang anatta. Teamaki ranggaselai. Aba Daeng Tasa ero’ anjari pauluang”
Lingkami manai’ ri balla’na rinalangngere’na angkana naasseng ngasemmi sikontuna pasalonrengnga Apannaji kaanjo julu talli’na nikanayya I Daeng Puga Sore lebba’mi mappalallante suro tangnga balla’na.
Nanicokkomi I Sari Daeng Kapala irate paranna iyareka lalang bili’katinroanna,nasaba’ tama’ringami sibuntulu’ balakang julu tinrona.
Lalang bili ‘katinroanna I Sari Daeng Kapala rumesa sitanra’bulessa tommi ci’nong atinna,nasaba’ kalennami pauluang kaminang kaulua ri Ara.Tile’na mappabenrong barambang pangngu’rangi,karena sisehala’na mappakalanynya’ pa’risi lanri kananna punna natinriangngi muri-muri. Apannaji nasallomi napala’ ri anrong bunting kaulua lonna ampatangkei pake sukku’na.Tannakaluppai todong pole sigara garudana bunting bura’nea.
Rinacini’na anronna, makkuta’nammi I Sari Daeng Kapala angkana
"Amma".....nia’kucini’lalang so’nangku, numakodi nappaumba ranggasela, ritangngana bata-bata atingku.Kucini’Amma’, tambong cindeku naribbakang anging. Kuondang natangkubuntulu’Amma’. Kupattepu sikontuna atingku,nakubuntulu’,mingka,taena turannu kugappana anjo cindea, maddundu ngasengji mammatti’ je’ne’ matanna.Apa anjo battuanna Amma’” Matti’mi sika’de’ je’ne matanna natinriang sunge’nge’ tassikali rinacini’na ana’na nasikko’ pakkuta’nang namappiwali
“Teako ana’ mappaempo pakkuta’nang tannibali lalang bulessa atinnu. Rapammi bunga tinroji.Jari kupala’ ri ci’nong atinnu, teamako nadoyong-doyong pakkuta’nang.Ribangngiapi nuuluang I Napasang Daeng Sinnong ” Nanyonyo’ tassikalimi ana’na sollanna tena nanaboyongngi ranggasela, teaji tappanging lalang kambu atinna bata-bata ri so’nanna.Taenaja nasallo,tappa’ mallangngere’mi sa’ra tummarrang. Napabellami paccini’na nampa natannang dandang atinna, mangngulabbe ri ana’na namakkana.”
Sabbarako Nak…! Punna paleng numakodi battuang so’nannu,laniapami pale’.Manjemmako mange ri passarena tumalompota”.Natahang sika’de’mi karru’na ritaero’na nalangngere’ kareba nakamallakkangnga.Jaimi tullari naboya ana’na.Marrammi tummarrangnga,kio’ sakio’mi bai’bainea.Tappa’ makkuta’nammi
‘’Apamo anne Ballo?”Nagenggomi kale kassa’na,mingka teapi mappiwali.Manjanjang lambusu’ji bate ero’na nacokko ritanra-tanra makodia. Lalang larro atinna makkanami mange ri julu tinrona “Risumpaenna,soremi kappala Nippongnga ri birinnna tamparangnga.Sirippakinne Ngua! “
Ammarrammi sipa’rua,natabbangka nia’ tommi ana’na mallimpo lalang juja sipammanakang.Mabbalulung ngaseng tommi sijaiang bija tabbala’na,.Makkanami I Sari Daeng Kapala
“Siri’ apa monne kudallekang.Nakambuma nakke tuna mallapi’ tuna. Taena dallekku ero’appaenteng salonreng ri rowa’ jagaku.”
Mappiraumi I Sari Daeng Kapala, marrang tommi manggena,anronna siagang bija tabbala’na.Pirau ngaseng tommi sikontuna tu Arayya lanri tamakkulleai nacini’ karenana I Sari Daeng Kapala.Pirauna I Sari Daeng Kapala,pirauna tu Arayya.
Rate balla’,pila’ bulessami mattajang wattu salloa naantalai ero’napaempo lalang lamming karatuang,nisiori ri rurung bijanna. Lebba’ nalanggami rikappara’ bulaeng,naroko cinde anjo gau’ erokka napaenteng. Minasanna, lebba’ natongko nanalangga bulaeng karannuang. Nasaba’anjo appaentengnga salonreng sanna’ okala’na,nasaba’rempo-rempo kagannakkang sikontuna pakarenayya,taena nasamara’niballakki.Makkuta’nammi Daeng Ngua Kapala mange ri julu tinrona.
“Barang lebba’mi kipallante minasayya mange ri sikontuna paganrangnga, iyareka pasalonrengnga Ballo “. Mammessenji I Ballo Daeng Mangaga namakkana, “Lebba’mi Ngua! Lima tau lolo bungasa’ lonrong ero’ ampaentengngi pakarenayya siagang anatta. Teamaki ranggaselai. Aba Daeng Tasa ero’ anjari pauluang”
Lingkami manai’ ri balla’na rinalangngere’na angkana naasseng ngasemmi sikontuna pasalonrengnga Apannaji kaanjo julu talli’na nikanayya I Daeng Puga Sore lebba’mi mappalallante suro tangnga balla’na.
Nanicokkomi I Sari Daeng Kapala irate paranna iyareka lalang bili’katinroanna,nasaba’ tama’ringami sibuntulu’ balakang julu tinrona.
Lalang bili ‘katinroanna I Sari Daeng Kapala rumesa sitanra’bulessa tommi ci’nong atinna,nasaba’ kalennami pauluang kaminang kaulua ri Ara.Tile’na mappabenrong barambang pangngu’rangi,karena sisehala’na mappakalanynya’ pa’risi lanri kananna punna natinriangngi muri-muri. Apannaji nasallomi napala’ ri anrong bunting kaulua lonna ampatangkei pake sukku’na.Tannakaluppai todong pole sigara garudana bunting bura’nea.
Rinacini’na anronna, makkuta’nammi I Sari Daeng Kapala angkana
"Amma".....nia’kucini’lalang so’nangku, numakodi nappaumba ranggasela, ritangngana bata-bata atingku.Kucini’Amma’, tambong cindeku naribbakang anging. Kuondang natangkubuntulu’Amma’. Kupattepu sikontuna atingku,nakubuntulu’,mingka,taena turannu kugappana anjo cindea, maddundu ngasengji mammatti’ je’ne’ matanna.Apa anjo battuanna Amma’” Matti’mi sika’de’ je’ne matanna natinriang sunge’nge’ tassikali rinacini’na ana’na nasikko’ pakkuta’nang namappiwali
“Teako ana’ mappaempo pakkuta’nang tannibali lalang bulessa atinnu. Rapammi bunga tinroji.Jari kupala’ ri ci’nong atinnu, teamako nadoyong-doyong pakkuta’nang.Ribangngiapi nuuluang I Napasang Daeng Sinnong ” Nanyonyo’ tassikalimi ana’na sollanna tena nanaboyongngi ranggasela, teaji tappanging lalang kambu atinna bata-bata ri so’nanna.Taenaja nasallo,tappa’ mallangngere’mi sa’ra tummarrang. Napabellami paccini’na nampa natannang dandang atinna, mangngulabbe ri ana’na namakkana.”
Sabbarako Nak…! Punna paleng numakodi battuang so’nannu,laniapami pale’.Manjemmako mange ri passarena tumalompota”.Natahang sika’de’mi karru’na ritaero’na nalangngere’ kareba nakamallakkangnga.Jaimi tullari naboya ana’na.Marrammi tummarrangnga,kio’ sakio’mi bai’bainea.Tappa’ makkuta’nammi
‘’Apamo anne Ballo?”Nagenggomi kale kassa’na,mingka teapi mappiwali.Manjanjang lambusu’ji bate ero’na nacokko ritanra-tanra makodia. Lalang larro atinna makkanami mange ri julu tinrona “Risumpaenna,soremi kappala Nippongnga ri birinnna tamparangnga.Sirippakinne Ngua! “
Ammarrammi sipa’rua,natabbangka nia’ tommi ana’na mallimpo lalang juja sipammanakang.Mabbalulung ngaseng tommi sijaiang bija tabbala’na,.Makkanami I Sari Daeng Kapala
“Siri’ apa monne kudallekang.Nakambuma nakke tuna mallapi’ tuna. Taena dallekku ero’appaenteng salonreng ri rowa’ jagaku.”
Mappiraumi I Sari Daeng Kapala, marrang tommi manggena,anronna siagang bija tabbala’na.Pirau ngaseng tommi sikontuna tu Arayya lanri tamakkulleai nacini’ karenana I Sari Daeng Kapala.Pirauna I Sari Daeng Kapala,pirauna tu Arayya.
Dongeng Bahasa Bugis Bone
Engka
seddi carita riwanuawe gowa mampu, rilalenna gowa mampu engka seddi ana’ dara
malebbi de naengka nessu pole ri bolana iaro ana darae metennung kaingI jama
jamana. Engka seiwwa wettu lapong ana’ dara metennung kaing rilale bolana,
natenri sanna sannaI napedduI bulo attennunganna. Namasessani nasedding atinna,
nasaba de’ gaga tau naisse suro malangengI iaro bulo medduE. De’ na maitta,
engkana naita asu labe ri awa bolana nasuro mani iaro asuE nakkeda
“ Hai asu! ittereng menika iatu buloE ri
ceddemu”
Namagani
iaro asuE naconga mani mabbali makkeda
“ TegaE, melo ri itterekki”
Na
maselengI iaro ana’ dara mettennungE, namettcxcxe rilaleng atinna makkeda.
“ Magi nengka asu mabbicara?” Nabalini paimeng
asuE makkeda, “ Ianaro buloku”
NagilingI
asuE naokkoI iaro buloE naikkingI melo penre kengI ana’dara patennungE riase
bola. Ri wettu denapa nalettu ri addenengna, mancaji batuni iaro ana’daraE,
makkutopa paimeng asuE.
Aga
namaselengna indona mitaI ana’ na mancaji batu. Nainappa makkeda,
“
Hai ana’ku, magako muancaji batu?” Naia topa indona paimeng mancaji batu. Mappakoniro
paimeng rilainnaE engkaI mancaji batu maneng ri seddiE wanuwaE riasengE GOWA
MAMPU. Namakkokkowe ritu, rilalenna gowa mampu engka patung botting ,engkato
mattumbu ase, engkato manu mangngongngong rilainnaE ritu.
Berita Bahasa Bugis
ri
wEtu tgl pitu edeseber tau dua sEbu sEpulo dua meshi tEet asEr ri wEnin stu.
aEK kjjia mpteslE ri ebeteanE pErEmt biru aiynritu aEK tia lisEtEri mrutu ri
aolo bolku. nsb bosi lopo nsibwai aGi kEceG. kjjian iro nsbriai met lPu aitn sitEG j. meslE mnEni twu aEKea rillEn ebeteG
ro. nedecn mua edgg twu mls jtuG.
ri
wEtu eaeln airo aEK mnEni jok twun ebeteaeG pd mdEpuG mitai tia lisEtiri
mrutueG. nainpni kEtuw earEetea laoni mlporo riktoro epealEeaen (PLN) mkEdea: “aEK tia lisEtiriea mrutu ri
aolo boln p pirEdausE bElo C nomoro pitu”.
edn mait wEtun poeln ktuwa earEetea
mlporo eaKni pjmn epealEeaen pedecGi tia lisEtiri mrutueG. npai pj meslE twu
aEKea ri ebeteaeG ritu.
BAHASA DAERAHNHYA
aEK
esdi crit ri wnuwea gow mpu rillEn gow mpu aEK esdi an dr mlEbi ed naEK nEsu
poel ni boln aiaro an drea mtEnu kaiai jm jmn. aEK esaiwtu lpo an dr mtEnu kai
rillE boln ntERi sn snai npEduai bulo atEnuGn. nmessni nsEdi atin nsb ed gg twu
naisE suro mlGEGi aiaro bulo mEduea. edna mait aEKn nait asu lbE ri aw boln
nsuro mni aiaro asuea nkEd.
“ hai asu! aietrE mEnik aiyti buloea ri ecedmu”
nmgni
aiyro asuea ncoG mni mbli mkEd.
“ etgae emlo ri aietrEki”
nmeslEGi
aiyro an dr mtEnueG, nmEet rillE atin mkEd.
“ mgi nEK asu mbicr?”
nblini paimE asuea mkEd, “
aiaro buloku”
ngiliGi
asuea naoko aiyro naikiGi emlo epeRkEGi an dr ptEnueG riasE bol. riwEtu ednp
nlEtu ri aedenn, mcji btuni aiyro an drea mkutop paimE asuea.
ag
nmeslE aidon mitai ann mcji btu. nainp mkEd,
“ hai anku, mgko muacji btu?” naiy top aidon paimE mcji
bti. mpkoniro paimE nilainea eKai mcji btu mnE ni sEdiea wnuwea riasEeG gow
mpu. nmkokoew ritu, rillEn gow mpu aEK boti aEkto mtubu aes, aEKto mnu mGoGo
nilainea ritu.
0 komentar on "TUgas Bahasa Daerah, Dongeng dan Berita"
Posting Komentar